Kolorowa srebrna moneta „Rok 800, Koronacja Karola Wielkiego”

25 grudnia 800 roku król Franków i Longobardów, Karol I, zwany Karolem Wielkim, został koronowany na cesarza Zachodu przez papieża Leona III w Bazylice Świętego Piotra w Rzymie. Odnowił tym samym godność zaginioną w zachodnim chrześcijaństwie od detronizacji ostatniego cesarza rzymskiego, Romulusa Augustulusa, w 476 roku.

Wnuk Karola Młota, najstarszy syn króla Franków Pepina Krótkiego i jego żony Bertrady z Laon, Karol Wielki został koronowany na władcę w 768 roku, po śmierci ojca. Rządził całym królestwem Franków od śmierci swojego brata Karola I w 771 roku. Jako król-wojownik, Karol Wielki prowadził serię strategicznych kampanii wojskowych w Europie, w tym przeciwko Longobardom we Włoszech (773-776), pogańskim Sasom (776-804) i muzułmanom z Al-Andalus w Hiszpanii (778). Zwycięski, znacznie powiększył swoje królestwo. W szczytowym momencie, pod koniec VIII wieku, obejmowało ono obecne terytoria Francji, Belgii, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii i Słowenii, a także połowę Włoch i północną część Półwyspu Iberyjskiego, zwaną „Marchią Hiszpańską”. Monarchia Franków obejmowała wówczas prawie cały Chrześcijański Zachód. Karol Wielki jest opisywany jako Ojciec Europy, a jego stolica, Akwizgran, jako trzeci Rzym, po Rzymie i Konstantynopolu.

Duchowa władza papieża z Watykanu wydaje się jednak słaba w porównaniu z władzą patriarchy Konstantynopola, który zasiadał w sercu bogatego i potężnego chrześcijańskiego Cesarstwa Bizantyjskiego (Wschodniorzymskiego) pod rządami cesarzowej Ireny. Rzym miał więc wiele do zyskania, opierając się na królestwie Franków Karolingów, aby przywrócić swój prestiż. Tym bardziej, że papież Leon II, mianowany w 796 roku, padł ofiarą zamachu w 799 roku. Pod jego opieką Karol Wielki został koronowany na cesarza w Boże Narodzenie 800 roku. Cesarstwo Bizantyjskie początkowo odmówiło uznania legitymacji tytułu cesarskiego Karola Wielkiego, zanim zaakceptowało go w 812 roku, na mocy traktatu z Akwizgranu.

Dbając o jedność religijną i rozwój kultury, Karol Wielki był gorliwym obrońcą Kościoła, sztuki i literatury w Europie. Jego panowanie oznaczało okres trwałego odrodzenia kulturalnego w średniowieczu. Otaczał się wpływowymi uczonymi na swoim dworze, rozwijał szkoły chrześcijańskie i promował język łaciński. Jednak jego Imperium polityczne nie przetrwało go: po jego śmierci w 814 roku Europa uległa fragmentacji pod wpływem feudalizmu, a następnie wyłoniły się państwa narodowe.