Gekleurde zilveren slag « Jaar 800, Kroning van Karel de Grote»

Op 25 december 800 wordt de koning van de Franken en de Longobarden, Karel I, beter bekend als Karel de Grote, tot keizer van het Westen gekroond door Paus Leo III in de Sint-Pietersbasiliek in Rome. Hiermee herstelde hij een waardigheid die in de westerse christenheid verdwenen was sinds de afzetting van de laatste Romeinse keizer, Romulus Augustulus, in 476.

Karel de Grote, kleinzoon van Karel Martel, oudste zoon van koning Pepijn de Korte van de Franken en zijn echtgenote Bertrada van Laon, werd tot heerser gekroond in 768, na de dood van zijn vader. Hij regeerde over het gehele Frankische rijk vanaf de dood van zijn broer Karloman I in 771. Als krijgsheer voerde Karel de Grote een reeks strategische militaire campagnes in Europa, met name tegen de heidense Saksen (776-804) en de moslims van al-Andalus in Spanje (778). Overwinnaar, vergrootte hij zijn koninkrijk aanzienlijk. Op zijn hoogtepunt, eind 8e eeuw, omvatte het de huidige gebieden van Frankrijk, België, Nederland, Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk en Slovenië, evenals de helft van Italië en de noordelijke rand van het Iberisch schiereiland, bekend als de "Spaanse Mark". De Frankische monarchie omvatte toen bijna heel christelijk West-Europa. Karel de Grote wordt beschreven als de Vader van Europa en zijn hoofdstad, Aken, als een derde Rome, na Rome en Constantinopel.

De spirituele autoriteit van de Paus van het Vaticaan lijkt daarentegen zwak in vergelijking met die van de Patriarch van Constantinopel, die zetelt in het hart van het rijke en machtige christelijke Byzantijnse Rijk (Oost-Romeinse Rijk) onder leiding van keizerin Irene. Rome heeft er dus veel bij te winnen door te steunen op het Frankische rijk van de Karolingen om zijn prestige te herstellen. Zeker omdat Paus Leo II, aangesteld in 796, in 799 een aanslag onderging. Zichzelf onder de bescherming van Karel de Grote plaatsend, kroonde hij hem tot keizer op Eerste Kerstdag van het jaar 800. Het Byzantijnse Rijk weigerde aanvankelijk de legitimiteit van de keizerlijke titel van Karel de Grote te erkennen, alvorens deze in 812 te aanvaarden, tijdens het Verdrag van Aken.

Met het oog op religieuze eenheid en de ontwikkeling van cultuur, is Karel de Grote een vurig beschermheer van de Kerk, de kunsten en de letteren in Europa. Zijn regeerperiode markeert een periode van duurzame culturele vernieuwing in de Middeleeuwen. Hij omringt zich aan zijn hof met invloedrijke geleerden, ontwikkelt christelijke scholen en promoot de Latijnse taal. Maar zijn politieke Rijk zou hem niet overleven: na zijn dood in 814, zou Europa versplinteren onder invloed van het feodalisme en de opkomst van natiestaten.